خانهمعرفی منطقه ویژهمعرفی منطقه ویژه اقتصادی گرمسار

معرفی منطقه ویژه اقتصادی گرمسار

منطقۀ ويژۀ اقتصادی گرمسار در دهستان لجران، بخش مركزی شهرستان گرمسار و در استان سمنان قرار دارد. سايت منطقه در فاصلۀ حدود ۹۰كيلومتری شرق پايتخت قرار گرفته است. محدودۀ اين منطقه با حدود ۲۰۰۰ هكتار مساحت در داخل دشت گرمسار ۲۰۰ هزار هكتاری، در طول جغرافيايي حدفاصل ۵۲٫۱۴ و ۵۲٫۳۶ درجه و عرض جغرافيایی حدفاصل ۳۵٫۱۶ و ۳۵٫۲۷ درجه قرار دارد. شهر گرمسار در ۱۰كيلومتری شرقی و شهر ايوانكی در ۲۰كيلومتری شمال غربی منطقۀ ويژۀ اقتصادی گرمسار قرار دارند.  

2
1

منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار در سال  ۱۳۹۱ بنا بر مصوبۀ هیئت محترم وزیران و تحت پوشش سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، به‌منظور جلب و تشویق سرمایه‌گذاری به‌ویژه سرمایه‌گذاری خارجی و در رقابت با بازارهای اقتصادی منطقه‌ای با پشتیبانی از فعالیت‌های اقتصادی و خوشه‌های صنعتی منطقه و قطب‌های صنعتی هم‌جوار (تهران، خراسان رضوی و مازندران) با هدف توسعه و باتوجه‌به مبانی توسعۀ پایدار و اقتصاد مقاومتی در محدوده‌ای به‌وسعت ۳۰۰۰ هکتار در جنوب خط آهن تهران مشهد و در جوار کیلومتر ۱۵ آزادراه گرمسار به قم تأسیس گردید لیکن باتوجه‌به اعلام ادارۀ کل منابع طبیعی و ادارۀ محیط‌زیست، محدودۀ درنظرگرفته‌شده برای منطقۀ ویژه مناسب تشخیص داده نشد، لذا پس از بررسی‌های مجدد و جابه‌جایی مکان، مجدداً محدودۀ جدید منطقۀ ویژۀ اقتصادیگرمسار در محدوده‌ای به‌مساحت تقریبی ۲۰۰۰هکتاردر تاریخ ۲۲/۷/۱۳۹۴ تصویب و عملیات اجرایی آن در سفر استانی کاروان تدبیر و امید در تاریخ ۰۴/۰۶/۱۳۹۵ رسماً آغاز گردید.

789999
7979899999887

پیگیری‌ها و مسئولیت منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار از تاریخ تأسیس تا ۱۵/۸/۱۳۹۵ بر عهدۀ مدیریت توسعۀ مناطق و امور استان‌های سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران بوده و پس‌ازآن باتوجه‌به سیاست‌های کلان سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران شرکت مدیریت منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار در تاریخ ۱۱/۷/۱۳۹۵ تأسیس و مسئولیت ایجاد و بهره‌برداری از منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار به آن محول گردید. مطالعات طرح جامع منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار توسط مهندسین مشاور فجر توسعه و مطالعات زیست‌محیطی منطقه نیز توسط شرکت زیست سپهر صورت پذیرفته است.

14
13

موقعیت ترانزیتی منطقۀ ویژه اقتصادی گرمسار

گرمسار به‌دلیل موقعیت خاص در سطح ملی و بین‌المللی از اهمیت بالایی برای ترانزیت کالا برخوردار است کهمی‌تواند با گسترش شبکۀ حمل‌ونقل از این فرصت‌ها و مزایا جهت افزایش درآمد ارزی و ارتقای موقعیت استراتژیک خود در منطقه استفاده کند. پتانسیل‌های ارتباطی بین‌المللی:

·        کریدور ترانزیتی شمال-جنوب و برقراری ارتباط ترانزیتی بین کشورهای روسیه، اروپای شرقی، مرکزی، شمالی، آسیای مرکزی، جنوب شرقی، خاور دور، اقیانوسیه و کشورهای حاشیۀ خلیج‌فارس.

·        کریدور ترانزیتی تراسیکا با هدف ایجاد امکان برقراری ارتباط ترانزیتی اروپا با کشورهای قفقاز، آسیای مرکزی و چین

·        کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی و ترانزیتی شرق-غرب با هدف ایجاد ارتباط بین کشورهای واقع در شبه‌قارۀ هند، کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز به کشورهای حوزۀ دریای مدیترانه و کشورهای شمال آفریقا و اروپا.

100
200

نزدیکی به قطب جمعیتی کشور، تلاقی محورهای راه‌آهن گلستان-تهران و مشهد-تهران، عبور محور ارتباطی مشهد-تهران و آزادراه در دست احداث حرم تا حرم (مشهد-قم) از شهرستان گرمسار زمینه‌های ترسیم چشم‌اندازی روشن را در آینده برای منطقه فراهم آورده است. پیشنهاد ایجاد منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار در تقاطع آزادراه حرم تا حرم، خط آهن مشهد-تهران و گلستان-تهران ازجمله پیامدهای مثبت موقعیت بهینۀ ارتباطی در این شهرستان است. 

1346

نظام استقرار مراکز زیست و فعالیت و به بیان دیگر ساختار فضایی ناحیه، یک ساختار خطی را نشان می‌دهد که بر محور ارتباطی تهران-سمنان-شاهرود-مشهد، که یک پهنۀ مساعد اکولوژیکی میان دو محدودۀ نامساعد گستردۀ کویری در جنوب و قلمرو کوهستانی در شمال است شکل گرفته و در مراحل بعدی تحت تأثیر تقویت این محور از منظر شبکه‌های ارتباطی و خطوط انتقال نیرو و سوخت تحول یافته است. قرارگیری منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار در میان مسیرهای ارتباطی مهم کشور و همچنین واقع‌شدن آن میان استان‌های تهران، قم، مازندران، گلستان، سمنان و اصفهان شرایط بسیار بهینۀ مکانی را برای این منطقه به وجود آورده است.

900

وضعیت دسترسی به بازارها

بر اساس مطالعات شاخص دسترسی، شهرستان گرمسار در سطح استان در جایگاه پنجم قرار دارد، بر اساس مطالعات انجام‌شده و موقعیت مکانی منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار، استان تهران مهم‌ترین رتبه را در دسترسی به بازار داخلی کسب نموده و بعد از تهران اصلی‌ترین بازارهای هدف داخلی منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار به‌ترتیب بازار داخلی استان سمنان، استان مازندران، البرز، گرگان، قم، قزوین و خراسان رضوی می‌باشند. همچنین گفتنی است که بر اساس ارتباط فضایی منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار ارتباط با مناطق ویژۀ اقتصادی شهر ری، سلفچگان و امیرآباد از اولویت‌های اصلی توسعۀ بازار خواهد بود. بررسی حجم مبادلات صورت‌گرفتۀ کالا بین استان‌ها بر اساس وزن کالای جابه‌جاشده نشان می‌دهد که استان‌هایی نظیر قم، یزد، مرکزی، تهران، سمنان، گیلان، هرمزگان، همدان، قزوین و چهارمحال‌وبختیاری فعال‌ترین استان‌ها در زمینۀ صادرات داخلی بین استان‌های کشور بوده‌اند و استان سمنان در جایگاه نسبتاً مناسبی است و رتبۀ هفتم را در میان کل استان‌های کشور داشته است. بیشترین حجم صادرات داخلی استان سمنان مربوط به مقاصد تهران، مازندران، گلستان، خراسان رضوی و سمنان بوده است.

بر اساس رتبه‌بندی دسترسی به بازار بر اساس بنادر تجاری ارتباط منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار با استان مازندران خصوصاً منطقۀ ویژۀ اقتصادی امیرآباد حائز اهمیت است. بررسی فاصلۀ استان‌های کشور از بنادر تجاری بیانگر آن است که استان سمنان رتبۀ دهم را در بین استان‌های کشور به خود اختصاص داده، که نشان می‌دهد استان ازنظر دسترسی به بنادر تجاری باتوجه‌به فقدان مرز آبی در استان وضعیت بسیار مناسبی دارد و بیشترین دسترسی استان مربوط به بنادر شمالی کشور می‌باشد.

بر اساس شاخص دسترسی به مرزهای زمینی، استان در رتبه هفدهم در میان سایر استان‌های کشور قرار دارد و جایگاه استان نسبت به سایر استان‌های کشور بسیار ویژه است؛ چراکه با وجود شاخص دسترسی نه‌چندان بالای استان سمنان، جایگاه عملکردی و بالاخص عملکرد ترانزیتی استان بیانگر قدرت بالای استان در دستیابی به بازارهای بین‌المللی و ازطریق زمینی می‌باشد. بر اساس شاخص دسترسی به مرز زمینی و ترددهای صورت‌گرفته از آن، خصوصاً در بخش ترانزیت کالا، اتصال کشورهای ترکیه، آذربایجان، عراق به کشورهای ترکمنستان، افغانستان، تاجیکستان و قزاقستان از مزیت‌های نسبی منطقۀ ویژۀ گرمسار است. 

800

وضعیت ارتباطات و دسترسی ها

وجود انواع مسیرهای ارتباطی زمینی مانند راه‌های اصلی چهارخطه، راه اصلی عریض، راه اصلی معمولی، آزادراه، راه فرعی و خط آهن سراسری در نزدیکی منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار، شرایط ویژه‌ای را برای توسعۀ بهینۀ منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار فراهم آورده است. دماغۀ شرقی محدودۀ سایت منطقه در فاصلۀ ۵کیلومتری تقاطع راه‌آهن تهران-مشهد و گلستان-تهران واقع شده است. خط آهن مشهد-تهران بعد از اتصال به خط آهن گلستان-تهران، از میان محدودۀ منطقۀ ویژۀ اقتصادی گرمسار عبور می‌کند. راه اصلی تهران-مشهد نیز دقیقاً از قسمت شمالی سایت منطقه عبور می‌کند. همچنین آزادراهِ در دست احداث حرم تا حرم (مشهد-قم) با یک انحنا از نبش شمال غربی سایت منطقه عبور می‌کند.

12
d33